Onkopolisa
 

Czerniak – co warto o nim wiedzieć

Lekarz Paweł Stelmasiak, Onkolog kliniczny, lekarz Centrum Medycznego Enel-Med

Czerniak jest złośliwym nowotworem skóry powstającym z melanocytów – komórek odpowiedzialnych za barwę skóry i jej zmianę pod wpływem promieniowania słonecznego (tzw. opaleniznę). Pomimo coraz większej wiedzy na temat szkodliwości promieniowania ultrafioletowego, zachorowalność na czerniaka stale rośnie. Tylko w ciągu ostatnich 30 lat, zanotowano w Polsce trzykrotny wzrost liczby zachorowań 1. Pocieszający jest fakt, że zmiany na skórze są łatwe do zidentyfikowania przez specjalistę, co umożliwia wczesne wykrycie choroby oraz jej wyleczenie w większości przypadków 2.

Czynniki ryzyka:

  • nadmierna ekspozycja czyli wystawianie/narażenie/poddanie (promieniowaniu) skóry na promieniowanie UVA i UVB zarówno słoneczne jak i sztuczne (np.: opalanie w solarium zwiększa ryzyko zachorowania nawet o 50%),
  • indywidualna predyspozycja do zachorowania na nowotwór, obciążenia rodzinne i czynniki genetyczne,
  • oparzenia słoneczne, zwłaszcza w dzieciństwie oraz w wieku młodzieńczym,
  • wiek i płeć – bardziej narażone są kobiety i ryzyko to wzrasta wraz z wiekiem,
  • jasny fenotyp skóry czyli zespół cech organizmu wraz z cechami określającymi wygląd takimi jak – jasna karnacja skóry, jasny kolor włosów i oczu, obecność piegów, łatwe uleganie oparzeniom słonecznym, duża liczba znamion barwnikowych (melanocytowych) nabytych oraz wrodzonych.

Niepokojące objawy
Do wizyty u dermatologa lub chirurga onkologa powinno nas skłonić pojawienie się na skórze nowej zmiany barwnikowej (znamienia) lub zmiana w wyglądzie istniejących znamion np. powiększenie rozmiaru, zgrubienie lub zmiana zabarwienia czy regularności brzegów. Pojawienie się owrzodzenia, świądu lub krwawienia powinny zdecydowanie wzbudzić naszą czujność.

Objawy kliniczne czerniaka zostały opisane w prostym do zapamiętania systemie ABCD(E) 3:
A – asymetria znamienia (Assymetry)
B – nieregularne, postrzępione brzegi znamienia (Borders)
C – różnorodny kolor, nierównomierne wysycenie barwnika (Color)
D – średnica znamienia przekracza 5 mm lub szybko rośnie (Diameter/Dynamics)
E – uwypuklenie znamienia (Elevation)

Jeżeli występuje więcej niż jedna z powyższych cech, wskazana jest pilna konsultacja dermatologiczna. Lekarz zbada powierzchnię skóry całego ciała, a wszystkie podejrzane zmiany poddane zostaną badaniu przy pomocy dermatoskopu lub wideodermatoskopu, czyli specjalnych urządzeń pozwalających obejrzeć znamiona w powiększeniu.

Leczenie

Podstawą leczenia czerniaka jest postępowanie operacyjne. Metodą z wyboru jest chirurgiczne usunięcie zmiany wraz z odpowiednio szerokim marginesem zdrowej tkanki wokół. Często niezbędna jest również biopsja węzłów chłonnych (tzw. procedura węzła wartowniczego). Pozwala ona określić, czy mamy do czynienia z przerzutami i ustalić optymalne postępowanie.

W zaawansowanej chorobie stosuje się także immunoterapię, leki molekularne lub chemioterapię. Czerniak cechuje się agresywnym przebiegiem, na szczęście wykryty we wczesnym stadium jest w większości przypadków uleczalny (ponad 90% wyleczeń czerniaków w I stadium) 4. Dlatego tak ważna jest rola profilaktyki i badań kontrolnych.

Profilaktyka

Aby zminimalizować ryzyko zachorowania na czerniaka należy przestrzegać kilku podstawowych zasad:
- Zapewnij skórze ochronę przeciwsłoneczną (kremy z filtrem, odpowiednia odzież i nakrycie głowy, okulary przeciwsłoneczne, zaklejanie znamion).
- Ogranicz korzystanie z solarium do minimum.
- Zwiększ ochronę w okresie wiosenno-letnim, unikaj słońca w godzinach okołopołudniowych.
- Szczególnie chroń przed promieniowaniem i oparzeniami słonecznymi dzieci.
- Regularnie oglądaj skórę całego ciała i zgłoś się do specjalisty w razie potrzeby.
- Okresowo badaj znamiona u dermatologa (minimum raz na 1-2 lata, częściej jeśli jesteś w grupie zwiększonego ryzyka).
- Rozważ badania genetyczne w przypadku zachorowań na czerniaka lub nowotwory skóry wśród członków bliskiej rodziny.

1Rutkowski P., Świtaj T. Czerniak i inne nowotwory skóry. W: Krzakowski M., Potemski P., Warzocha K., Wysocki P. (red.). Onkologia kliniczna. Tom 2. Via Medica, Gdañsk 2015: 857
2Rutkowski P., Świtaj T. Czerniak i inne nowotwory skóry. W: Krzakowski M., Potemski P., Warzocha K., Wysocki P. (red.). Onkologia kliniczna. Tom 2. Via Medica, Gdańsk 2015: 857
3Rutkowski P., Świtaj T. Czerniak i inne nowotwory skóry. W: Krzakowski M., Potemski P., Warzocha K., Wysocki P. (red.). Onkologia kliniczna. Tom 2. Via Medica, Gdańsk 2015: 838
4Rutkowski P., Świtaj T. Czerniak i inne nowotwory skóry. W: Krzakowski M., Potemski P., Warzocha K., Wysocki P. (red.). Onkologia kliniczna. Tom 2. Via Medica, Gdañsk 2015: 857

Ikona Facebook

Santander Aviva Towarzystwo Ubezpieczeń S.A. z siedzibą ul. Inflancka 4b, 00-189 Warszawa, NIP 2090001167, KRS 0000310719; Sąd Rejonowy dla m. st. Warszawy, XII Wydział Gospodarczy Krajowego Rejestru Sądowego. Kapitał zakładowy i wpłacony: 27 000 000 PLN.

Santander Aviva Towarzystwo Ubezpieczeń na Życie S.A. z siedzibą ul. Inflancka 4b, 00-189 Warszawa, NIP 2090001173, KRS 0000310692; Sąd Rejonowy dla m. st. Warszawy, XII Wydział Gospodarczy Krajowego Rejestru Sądowego. Kapitał zakładowy i wpłacony: 24 250 000 PLN.

Ważne telefony i adresy

  • Obsługa klienta, reklamacje

801 888 188 lub 22 557 44 71
Infolinia czynna w dni robocze,
w godz. 8:00 - 19:00

lub na adres e-mail
  obsluga.klienta@aviva.pl

  • Zgłoszenie roszczenia

801 888 188 22 557 44 71
Infolinia czynna w dni robocze,
w godz. 8:00 - 19:00

  • Centrum Alarmowe
    dla ubezpieczenia NA PODRÓŻ

22 205 50 95

dla ubezpieczeń podróżnych w ramach kart kredytowych:

22 205 50 51

  • Informacja o ofercie i zawarcie umów ubezpieczenia

1 9999 61 81 19999
Infolinia czynna w dni robocze,
w godz. 8.00 - 19.00

  • Inspektor Ochrony Danych:

Katarzyna Wiśniewska
inspektordanych@santander.aviva.pl

* opłata zgodna z taryfą danego operatora

Ubezpieczenia

Ubezpieczenie turystyczne Ubezpieczenie turystyczne

Poczuj się bezpiecznie – niezależnie od tego, gdzie podróżujesz.

Jeżeli wybierasz się w podróż zagraniczną i potrzebujesz ochrony ubezpieczeniowej wybierz ubezpieczenie Na Podróż.

Kup
NNW Dla Bliskich Dla Bliskich

Finansowe wsparcie dla Twojej rodziny i najbliższych

Zamów kontakt

Administratorem danych osobowych jest Santander Aviva Towarzystwo Ubezpieczeń S.A., które przetwarza dane osobowe w celach i na zasadach określonych w Polityce Prywatności.

Logowanie dla klientów indywidualnych i firm